Het depositogarantiestelsel: bescherming van spaargeld uitgelegd
Het depositogarantiestelsel beschermt banktegoeden meestal tot €100.000 per persoon, per bank. Lees hoe rekeningen, merknamen en buitenlandse banken meetellen.
Het depositogarantiestelsel is een wettelijk vangnet voor rekeninghouders. Wanneer een bank failliet gaat, beschermt het stelsel in aanmerking komende banktegoeden tot een vastgesteld maximumbedrag.
In Nederland bedraagt de standaardbescherming maximaal €100.000 per persoon, per bank. Het gaat niet om €100.000 per rekening, spaarproduct of commerciële merknaam. Alle beschermde tegoeden die je bij dezelfde bankvergunning aanhoudt, worden bij elkaar opgeteld.
Binnen de Europese Unie zijn de belangrijkste regels voor depositogarantie geharmoniseerd. De uitvoering verloopt echter via nationale garantiestelsels. Bij een buitenlandse bank kan daarom een ander nationaal depositogarantiestelsel verantwoordelijk zijn voor de bescherming en uitbetaling.
Wat is het depositogarantiestelsel?
Depositogarantie betekent dat je in aanmerking komende banktegoeden tot de wettelijke grens terugkrijgt wanneer een bank failliet gaat en het depositogarantiestelsel in werking wordt gesteld.
Bij banken met een Nederlandse bankvergunning wordt deze bescherming uitgevoerd door De Nederlandsche Bank, afgekort DNB. Nederlandse banken financieren hiervoor gezamenlijk het Depositogarantiefonds.
De bescherming geldt automatisch. Je hoeft je niet vooraf bij DNB te registreren en je betaalt als rekeninghouder geen afzonderlijke premie.
Hoeveel geld is beschermd?
De Nederlandse Depositogarantie beschermt banktegoeden vanaf één eurocent tot maximaal €100.000 per persoon, per bank.
De volgende onderdelen zijn daarbij belangrijk:
Per persoon: iedere rechthebbende heeft een eigen beschermingsgrens.
Per bank: het gaat om de juridische bank en haar bankvergunning.
Alle rekeningen samen: betaalrekeningen, spaarrekeningen en deposito’s bij dezelfde bank worden bij elkaar opgeteld.
Niet per merknaam: verschillende merken kunnen onder één bankvergunning vallen.
De rente die tot het moment van het bankfaillissement is opgebouwd, kan onderdeel zijn van het beschermde tegoed. Het totaal blijft daarbij onder de maximale beschermingsgrens vallen.
Welke rekeningen vallen onder de depositogarantie?
Reguliere banktegoeden op de volgende soorten rekeningen vallen doorgaans onder de depositogarantie:
betaalrekeningen;
vrij opneembare spaarrekeningen;
termijndeposito’s en spaardeposito’s;
gezamenlijke bankrekeningen;
rekeningen in andere valuta, wanneer deze bij een deelnemende bank worden aangehouden;
bepaalde zakelijke rekeningen.
De naam van het product is niet doorslaggevend. Bepalend is of juridisch sprake is van een in aanmerking komend banktegoed bij een bank die deelneemt aan het betreffende depositogarantiestelsel.
Welke producten vallen er niet onder?
Het depositogarantiestelsel beschermt geld op bankrekeningen. Het beschermt niet automatisch andere financiële producten die je via een bank of app kunt aanschaffen.
De bescherming geldt onder meer niet voor:
aandelen;
obligaties;
beleggingsfondsen en ETF’s;
verzekeringsproducten;
cryptovaluta;
waardeverlies van beleggingen;
geld dat niet als banktegoed bij een deelnemende bank wordt aangehouden.
Een aanbieder kan in één app zowel een spaarrekening als beleggingen of crypto aanbieden. Alleen het deel dat juridisch als beschermd banktegoed wordt aangehouden, kan onder de depositogarantie vallen.
Hoe worden meerdere rekeningen bij één bank behandeld?
Alle beschermde rekeningen die je bij dezelfde bank hebt, worden bij elkaar opgeteld.
Stel dat je bij één bank hebt:
€15.000 op een betaalrekening;
€70.000 op een vrij opneembare spaarrekening;
€30.000 in een spaardeposito.
Je totale banktegoed bij die bank bedraagt dan €115.000. Van dat bedrag valt in beginsel maximaal €100.000 onder de standaarddepositogarantie. Het resterende bedrag van €15.000 valt buiten de standaardbescherming.
Hoe werken verschillende merknamen?
Een bank kan onder verschillende commerciële namen actief zijn. De depositogarantie kijkt niet alleen naar de merknaam die op de website of bankpas staat, maar naar de juridische bankvergunning.
Heb je bijvoorbeeld €60.000 bij merk A en €60.000 bij merk B, terwijl beide merken onder dezelfde bankvergunning vallen, dan bedraagt je totale tegoed bij die bank €120.000. Daarvan is in beginsel maximaal €100.000 standaard beschermd.
Controleer daarom altijd:
de statutaire naam van de bank;
de commerciële merknamen die zij gebruikt;
onder welke bankvergunning het product valt;
hoeveel geld je in totaal onder die vergunning aanhoudt.
Voor Nederlandse banken kun je dit controleren in het openbare register van de Nederlandse Depositogarantie van DNB. Een bank moet daarnaast een informatieblad over het toepasselijke depositogarantiestelsel beschikbaar stellen.
Hoe werkt de bescherming van een gezamenlijke rekening?
Bij een gezamenlijke rekening wordt het saldo in beginsel gelijk verdeeld over de geregistreerde rekeninghouders, tenzij uit de administratie of juridische afspraken een andere verdeling blijkt.
Staat €160.000 op een gezamenlijke rekening van twee personen, dan wordt in beginsel €80.000 aan iedere rekeninghouder toegerekend. Beide delen vallen dan volledig binnen de individuele grens van €100.000.
Heeft een van de rekeninghouders daarnaast nog een eigen rekening bij dezelfde bank, dan telt zijn of haar aandeel in de gezamenlijke rekening mee bij dat eigen saldo.
Voorbeeld:
jouw aandeel in een gezamenlijke rekening: €60.000;
jouw eigen spaarrekening bij dezelfde bank: €70.000;
jouw totale tegoed bij de bank: €130.000.
Voor jou valt daarvan in beginsel maximaal €100.000 onder de standaardbescherming.
Geldt de depositogarantie ook voor kinderen?
Een rekening die juridisch op naam van een minderjarig kind staat, kan een afzonderlijke bescherming hebben. Het kind is dan de rechthebbende op het saldo.
Het geld wordt niet automatisch bij het tegoed van de ouders opgeteld, zolang duidelijk is dat de rekening en het geld aan het kind toebehoren.
Een ouder kan de rekening wel als wettelijk vertegenwoordiger beheren. Controleer bij twijfel hoe de rekeninghouder en rechthebbende in de administratie van de bank zijn vastgelegd.
Zijn zakelijke rekeningen beschermd?
Niet alleen particuliere rekeningen kunnen worden beschermd. Ook de banktegoeden van veel ondernemingen en organisaties vallen onder de Nederlandse Depositogarantie.
De toepassing hangt mede af van de rechtsvorm:
Eenmanszaak: het zakelijke saldo wordt in beginsel opgeteld bij de privérekeningen van de eigenaar bij dezelfde bank.
Besloten vennootschap: een bv is een afzonderlijke rechtspersoon en kan een eigen beschermingsgrens hebben.
Vof, cv of maatschap: het samenwerkingsverband kan onder de geldende regels als afzonderlijke depositohouder worden behandeld.
Dit artikel richt zich verder vooral op particuliere spaarders. Voor zakelijke rekeningen is het verstandig de uitleg van DNB en de bank te controleren.
Hoe werkt tijdelijk hogere bescherming?
In bijzondere situaties kan in Nederland tijdelijk maximaal €500.000 aanvullende bescherming gelden. Dit bedrag komt boven op de gewone bescherming van maximaal €100.000 per persoon, per bank.
De aanvullende bescherming geldt gedurende maximaal zes maanden nadat het tijdelijk hoge bedrag op de rekening is gestort.
De regeling kan onder voorwaarden van toepassing zijn op geld dat samenhangt met gebeurtenissen zoals:
de aankoop of verkoop van een eigen woning;
pensionering;
ontslag;
een verzekeringsuitkering;
een vergoeding wegens letsel of schade;
een vergoeding omdat iemand slachtoffer is geworden van criminaliteit;
een vergoeding na een onterechte veroordeling.
De aanvullende bescherming geldt alleen voor natuurlijke personen. Je moet kunnen aantonen dat het bedrag rechtstreeks samenhangt met een gebeurtenis die onder de regeling valt.
De aanvullende vergoeding is bovendien niet automatisch altijd €500.000. Zij kan nooit hoger zijn dan het tijdelijk ontvangen bedrag en het totale tegoed dat bij de bank aanwezig was.
Een voorbeeld van tijdelijk hogere bescherming
Stel dat je €450.000 ontvangt uit de verkoop van je eigen woning en dit bedrag op een rekening bij een Nederlandse bank wordt gestort.
Wanneer de bank binnen de beschermingsperiode failliet gaat, kan in beginsel gelden:
maximaal €100.000 gewone bescherming;
aanvullende bescherming voor het aantoonbare tijdelijk hoge tegoed;
een totale vergoeding die niet hoger is dan het aanwezige en aantoonbaar beschermde saldo.
Bewaar daarom documenten zoals de koopovereenkomst, notariële afrekening, verzekeringsbeschikking of ontslagvergoeding. Deze kunnen nodig zijn om aanspraak te maken op de aanvullende bescherming.
Hoe werkt depositogarantie bij een buitenlandse bank?
De bescherming van een buitenlandse bank hangt af van de bankvergunning en de manier waarop zij in Nederland actief is.
Buitenlandse bank met Nederlandse dochteronderneming
Heeft de buitenlandse groep een afzonderlijke dochterbank met een Nederlandse bankvergunning, dan geldt voor die dochter doorgaans de Nederlandse Depositogarantie.
Buitenlands bijkantoor in Nederland
Heeft de bank geen Nederlandse dochter, maar een Nederlands bijkantoor van een bank uit een ander EU- of EER-land, dan geldt meestal het depositogarantiestelsel van het land waar de hoofdvergunning is afgegeven.
Grensoverschrijdende dienstverlening
Biedt een buitenlandse bank haar rekening rechtstreeks vanuit een ander land aan Nederlandse klanten aan, dan geldt doorgaans eveneens het depositogarantiestelsel van het herkomstland.
Spaarrekening via een platform
Bij een spaarplatform wordt het geld meestal juridisch aangehouden bij een geselecteerde partnerbank. Het depositogarantiestelsel van die partnerbank is dan bepalend, niet automatisch het stelsel van het land waar het platform gevestigd is.
Is de bescherming overal binnen de EU en EER precies gelijk?
Binnen de Europese Unie is de standaardbescherming geharmoniseerd tot €100.000 per persoon, per bank. In IJsland, Liechtenstein en Noorwegen geldt vergelijkbare bescherming op basis van de regels binnen de Europese Economische Ruimte.
In EU- en EER-landen die de euro niet gebruiken, kan de grens zijn omgerekend naar de lokale valuta. Door wisselkoersbewegingen kunnen daardoor kleine verschillen ontstaan ten opzichte van exact €100.000.
Ook de volgende onderdelen kunnen per land verschillen:
de taal van de communicatie;
de manier waarop je identiteit wordt gecontroleerd;
de rekening waarop de vergoeding wordt uitbetaald;
de procedure voor tijdelijk hoge tegoeden;
de behandeling van bijzondere rekeningconstructies;
de praktische doorlooptijd van de uitkering.
Vraag daarom altijd het officiële informatieblad over het depositogarantiestelsel op bij de bank.
Hoe snel krijg je het geld terug?
Wanneer de Nederlandse Depositogarantie in werking treedt, moet DNB de standaardvergoeding in beginsel binnen zeven werkdagen beschikbaar maken.
DNB gebruikt hiervoor de administratie die de failliete bank over haar klanten en rekeningen aanlevert. Als rekeninghouder moet je vervolgens via de aangewezen procedure doorgeven op welke tegenrekening de vergoeding kan worden uitbetaald.
Voor bijzondere situaties kan meer tijd nodig zijn. Denk bijvoorbeeld aan:
een aanvraag voor tijdelijk hogere bescherming;
onduidelijkheid over wie juridisch rechthebbende is;
een rekening met meerdere belanghebbenden;
een buitenlandse garantieregeling;
ontbrekende of verouderde klantgegevens.
Bij een bijkantoor van een buitenlandse bank kan DNB de praktische uitbetaling in Nederland ondersteunen, maar het buitenlandse garantiestelsel bepaalt wie recht heeft op welke vergoeding. Bij rechtstreekse grensoverschrijdende dienstverlening kan de volledige procedure via het buitenlandse stelsel verlopen.
Moet je zelf een aanvraag doen?
De standaardbescherming geldt automatisch. Bij een faillissement stelt de uitvoerder vast welke rekeninghouders recht hebben op een vergoeding.
Je moet doorgaans wel:
je identiteit bevestigen;
een tegenrekening doorgeven;
controleren of het berekende tegoed klopt;
aanvullende documenten aanleveren wanneer je aanspraak maakt op tijdelijk hogere bescherming.
Houd daarom je contactgegevens bij de bank actueel en bewaar rekeningafschriften, deposito-overeenkomsten en documenten over bijzondere stortingen.
Wie betaalt de depositogarantie?
De vergoeding onder de Nederlandse Depositogarantie wordt niet rechtstreeks uit de algemene spaarsaldi van rekeninghouders betaald.
Nederlandse banken dragen bij aan het Depositogarantiefonds. Wanneer een bank failliet gaat, kunnen de beschikbare middelen van dit fonds worden gebruikt om beschermde rekeninghouders te vergoeden. Banken kunnen indien nodig aanvullende bijdragen verschuldigd zijn.
DNB voert de regeling uit namens de overheid, maar depositogarantie betekent niet dat iedere bank door de overheid wordt gegarandeerd of dat een bank niet failliet kan gaan.
Wat beschermt het depositogarantiestelsel niet?
Depositogarantie beschermt tegen het verlies van in aanmerking komende banktegoeden door het faillissement van de bank. Het beschermt niet tegen:
inflatie en verlies van koopkracht;
een lage spaarrente;
een toekomstige renteverlaging;
opnamebeperkingen zolang de bank normaal functioneert;
gemiste rente doordat je voor een ongunstig product kiest;
wisselkoersverliezen;
koersdalingen van beleggingen;
fraude waarbij je zelf geld naar een oplichter overmaakt.
Het stelsel is dus geen garantie op rendement, veiligheid van iedere financiële transactie of behoud van koopkracht.
Hoe controleer je de bescherming vóór het openen?
Controleer vóórdat je geld overmaakt:
de officiële juridische naam van de bank;
het land waar de bankvergunning is afgegeven;
het officiële bankenregister;
het depositogarantiestelsel waaraan de bank deelneemt;
de valuta waarin de beschermingsgrens wordt uitbetaald;
of meerdere merken onder dezelfde vergunning vallen;
hoeveel geld je al bij dezelfde bankvergunning aanhoudt;
of het aangeboden product juridisch een beschermd banktegoed is.
Een bank moet een informatieblad beschikbaar stellen waarin staat welk depositogarantiestelsel geldt en tot welk bedrag je geld wordt beschermd.
Kun je meer dan €100.000 over verschillende banken spreiden?
De grens van €100.000 geldt afzonderlijk bij iedere bankvergunning.
Heb je €180.000 spaargeld, dan kan spreiding over twee banken met afzonderlijke vergunningen ertoe leiden dat het volledige bedrag binnen de standaardbescherming valt. Je kunt bijvoorbeeld €90.000 bij bank A en €90.000 bij bank B aanhouden.
Controleer wel of bank A en bank B daadwerkelijk verschillende juridische banken zijn. Twee merknamen kunnen onderdeel zijn van dezelfde vergunning en tellen dan als één bank.
Hoe toont RevoSave de depositogarantie?
RevoSave vermeldt bij spaarproducten voor zover bekend het land en het depositogarantiestelsel dat bij de bank hoort.
Gebruik deze informatie als startpunt en controleer vóór het openen altijd:
het officiële informatieblad van de bank;
de statutaire banknaam;
het register van de bevoegde toezichthouder;
je totale saldo bij dezelfde bankvergunning.
Bekijk de actuele rente, voorwaarden en garantiestelsels in het spaarrenteoverzicht van RevoSave. Voor spaardeposito’s kun je het deposito-overzicht gebruiken.
Samengevat
Het depositogarantiestelsel beschermt in aanmerking komende banktegoeden wanneer een bank failliet gaat. In Nederland bedraagt de standaardbescherming maximaal €100.000 per persoon, per bank.
Alle betaalrekeningen, spaarrekeningen en deposito’s bij dezelfde bankvergunning worden voor deze grens bij elkaar opgeteld. Hetzelfde geldt voor rekeningen bij verschillende merknamen van dezelfde bank.
Bij een gezamenlijke rekening heeft iedere rekeninghouder in beginsel een eigen beschermingsgrens. In bepaalde persoonlijke situaties kan gedurende zes maanden maximaal €500.000 aanvullende bescherming gelden boven op de standaardgrens.
Bij een buitenlandse bank is het land van de bankvergunning bepalend. Controleer daarom altijd de juridische bank, het toepasselijke garantiestelsel en het totale saldo dat je onder dezelfde vergunning aanhoudt.
Bronnen
Van uitleg naar vergelijken
Bekijk welke rente en voorwaarden bij je passen
Vergelijk actuele spaarrekeningen en deposito’s van Nederlandse en Europese banken.